Kaandya

ಖಾಂಡ್ಯ:

                   ‘ಸ್ವಾಯಂಭೂ’ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸ ಪುತ್ರನಾದ ಭೃಗು ಮುನಿಯ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ‘ಮೃಕಂಡು’ ಮುನಿಯ ಮಗ ‘ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ’ ತನ್ನ 14ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಣಕಾಲದ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿರುವಾಗ ‘ಮೃತ್ಯುಂಜಯ’ನನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡಿದನು. ಪರಸಿವನು ಇವನ ಸ್ತೋತ್ರಕ್ಕೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ [ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ ಕತೃಂ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಯಃಪಠೇಚ್ಛೀವಸನ್ನದೌ| ತಸ್ಯ ಭಯಂನಾಸ್ತಿಅಪಮೃತ್ಯು ಭಯಂ ಕುತಃಃ ||] ಯಾರು ನೀನು ಮಾಡಿದ ಈ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಶಿವಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಮೃತ್ಯುವೇ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ ಇನ್ನು ಭಯವೆಲ್ಲಿಯದು. ಎಂದು ಹೇಳಿ ವರಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿ 14 ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗಿನ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದ ಸ್ಥಳ. ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು ಖಾಂಡ್ಯವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

                     ಖಾಂಡ್ಯವು ಭದ್ರಾ ನದಿಯ ಬಲದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರಿನಿಂದ ಆರು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಳಸದ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗಿದೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಭರದ್ವಾಜ, ಜಮದಗ್ನಿ, ಕಪಿಲ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಮುಂತಾದ ಋಷಿವರ್ಯರುಗಳು ತಪೋವನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದು ಹರಿಹರಾತ್ಮರ ತುಂಗಭದ್ರಾ ತೀರ್ಥ ಸೇವೆ ಈಶ್ವರೋಪಾಸನೆ, ತಪೋನುಷ್ಠಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದರು. [ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಬೆಳದಿಂಗಳಿನಂತೆ ಎಂದು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದಂತಹವು. ಈ ಕಳಸ-ಖಾಂಡ್ಯಗಳು ಅಭಿನ್ನವಾದವುಗಳು] ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಥಳೀಯರು ಕಳಸ-ಖಾಂಡ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುವುದು. ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಭದ್ರಾನದಿಯ ತೀರದ ಪಂಚಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸ್ಕಾಂದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಖಾಂಡ್ಯವು ಕಾಶಿಯಷ್ಟೇ ಪ್ರಿಯವಾದುದು ಎಂದು ಪರಶಿವನೇ ಹೇಳಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಎಂದಮೇಲೆ ಇದು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಸರಿ.